CHZT – czyli Chemiczne Zapotrzebowanie na Tlen, jest uniwersalnym wskaźnikiem stosowanym w procesach związanych z oczyszczaniem ścieków i uzdatnianiem wody.

Ścieki przemysłowe i komunalne posiadają określone parametry uzależnione od charakterystyki źródeł ich powstawania. Rozpoczęcie procesu oczyszczania ścieków zawsze wymaga poznania ich właściwości. Niezbędny był wskaźnik przy pomocy którego będzie możliwe stwierdzenie jak bardzo ścieki są zanieczyszczone i ustalenie jaki typ  oczyszczalnia ścieków będzie sobie w stanie poradzić z poprawnym prowadzeniem procesu oczyszczania. Chemiczne zapotrzebowanie na tlen w skrócie CHZT działa w bardzo prosty sposób. Do ścieku dodajemy odczynniki utleniające związki znajdujące się w roztworze. Następnie powoli dodajemy kolejne odczynniki które zmienią kolor w momencie zmiany pH roztworu. Obliczając ilości dodanych odczynników możemy określić ile utleniacza wykorzystano do reakcji a to pozwoli nam przeliczyć jaka jest wartość CHZT.

Metodą analogiczną do CHZT jest BZT5 jednak przebieg wyznaczania tego drugiego wskaźnika opiera się na redukcji zanieczyszczeń przy pomocy drobnoustrojów. Oba wskaźniki posiadają swoje wady i zalety, dlatego przy dokładnej analizie warto wykonać oba testy oraz dodatkową weryfikację czy w roztworze nie występują związki zaburzające przebieg reakcji chemicznej, np. jony chlorkowe przy oznaczaniu CHZT.

Metody usuwania CHZT

Wyróżniamy dwie trzy podstawowe metody redukcji CHZT ze ścieku. 

Pierwsza to mechaniczno-chemiczna separacja zanieczyszczeń. Polega na zmieszaniu surowego ścieku z odczynnikami stabilizującymi jego pH oraz prowadzącymi do wytrącania się ze ścieku większych zlepionych cząstek zanieczyszczeń. Następnie wstępnie obrobiony ściek zostaje podany do systemu separacji zanieczyszczeń opartej najczęściej o flotator DAF lub układ elektroflotacji. Przed obróbką we flotatorze, ścieki zostają zmieszane z flokulantem, który zlepia kłaczki zanieczyszczeń powstałe po pierwszej obróbce chemicznej. Poprawne działanie flokulantu przejawia się jako powstanie dużych agregatów zanieczyszczeń.

Ściek po drugiej obróbce chemicznej trafia do flotatora DAF w którym zanieczyszczenia są wypierane na powierzchnię ścieku, zbierane i usuwane przez zgarniacz. Zanieczyszczenia rozdzielone od ścieku nazywamy osadem poflotacyjnym i najczęściej jest on nośnikiem przeważającej ilości CHZT.

Odciek po procesie flotacji cechuje się zdecydowanie większą przejrzystością oraz znacząco obniżonym CHZT. Używam słowa znacząco, ponieważ nie zawsze metoda chemiczna pozwala na ostateczną redukcję związków podwyższających wskaźnik chemicznego zapotrzebowania na tlen.

Druga to oczyszczanie biologiczne polegające na redukcji zanieczyszczeń przez drobnoustroje. Proces jest realizowany w specjalnie do tego przygotowanych reaktorach. Przed wprowadzeniem ścieku do reaktorów jest on mechanicznie cedzony w celu oddzielenia dużych elementów stałych oraz piasku i kamieni.

Proces biologiczny prowadzony poprawnie pozwala na wyhodowanie osadu czynnego który jest tworem mikroorganizmów rozwijających się w ścieku. Ściek oczyszczony rozdziela się z osadem i odcieka trafia do odbiornika a osad w którym zostały skumulowane zanieczyszczenia trafia do dalszej obróbki w celu unieszkodliwienia.

Trzecia metoda jest połączeniem oczyszczalni mechaniczno – chemicznej z biologiczną w której na pierwszym stopniu oczyszczania dochodzi do rozdzielania zanieczyszczeń stałych w procesie flotacji natomiast pozostałe zanieczyszczenia są rozdzielane w procesie biologicznym.

W celu poprawnego prowadzenia procesu oczyszczania niezbędny jest odpowiedni dobór chemii i urządzeń.

Pomagamy w doborze chemii i urządzeń i budowie oczyszczalni ścieków przemysłowych.